Yorgan imalatçıları ve çuval kullanan işletmeler, iplik konusunda giyim atölyelerinden farklı ihtiyaçlara sahiptir. Burada dikişler uzun, iplik tüketimi yüksek ve dayanıklılık beklentisi büyüktür. Bu işlerde metrelik küçük bobinler yerine çoğunlukla kiloluk iplik kullanılır. Bu yazıda yorgan ve çuval ağzı dikişinde iplik seçimini anlatıyoruz.
Kiloluk iplik nedir, neden tercih edilir?
Kiloluk iplik, metreyle değil ağırlıkla satılan, büyük bobinlere sarılmış dikiş ipliğidir. Bobin büyük olduğu için:
- Makine daha uzun süre bobin değiştirmeden çalışır,
- Uzun dikişlerde metre başına maliyet düşer,
- Bobin sonlarında oluşan iplik israfı azalır.
Atölyelerde "iki yüz gramlık", "beş yüz gramlık" ya da "kiloluk" iplik diye sorulan ürünlerin hepsi bu gruptadır.
Yorgan dikişi
Kenar dikişi ve sırıma
Yorgan imalatında iki tür dikiş vardır: yorganın kenarlarını kapatan kenar dikişi ve dolgunun yorganın içinde kaymasını önleyen sırıma (kapitone) dikişleri. Sırıma, yorganın yüzeyinde uzun ve tekrarlı desenler oluşturduğu için çok iplik tüketir.
Yorgan ipliğinde aranan özellikler
- Yumuşaklık: İplik yorgan kumaşını kesmemeli, dikiş yerinde sertlik yapmamalı.
- Sağlamlık: Yorgan yıkandıkça ve kullanıldıkça dikiş açılmamalı.
- Renk: Çoğunlukla beyaz ya da kumaş tonunda iplik kullanılır.
Çok kafalı kapitone makinelerinde üst dikiş için yüksek mukavemetli sonsuz elyaf iplikler de tercih edilir.
Çuval ağzı dikişi
Un, şeker, yem, gübre ve tahıl çuvallarının ağzı, taşınabilir ya da sabit çuval ağzı makineleriyle dikilerek kapatılır. Bu makineler genellikle zincir dikiş atar; dikiş, ipliğin ucundan çekilince kolayca sökülebilir. Bu sayede çuval açılırken kesmeye gerek kalmaz.
Çuval ipliğinde aranan özellikler
- Yüksek mukavemet: Dolu çuval taşınırken dikiş açılmamalı, kopmamalı.
- Kalınlık: Çuvalın dokusuna ve ağırlığına uygun, kalın bir iplik gerekir.
- Düzgün akış: Hızlı çalışan makinede iplik takılmamalı.
Ağır çuvallarda ve dış mekânda bekleyecek ürünlerde kalın numaralı sonsuz elyaf iplik (ör. Hot) daha güvenlidir. Çuval ağzı makineleri için uygun iğneleri de iğne grubumuzda bulabilirsiniz.
Büyük bobinle çalışırken
- Bobini makinenin yanında sağlam bir iplik standına yerleştirin; bobin serbestçe dönebilmeli.
- İpliğin bobinden makineye giden yolunda keskin kenar ve sürtünme noktası olmamalı.
- Bobinleri nemli ve güneş alan yerlerde bekletmeyin.
Dolgu türü ve sırıma sıklığı
Yorganın dolgusu, sırımanın ne kadar sık olacağını da belirler. Yün ve pamuk gibi doğal dolgular kullanıldıkça yer değiştirmeye ve topaklanmaya daha yatkındır; bu yüzden geleneksel yün ve pamuk yorganlarda sırıma desenleri sık aralıklıdır. Polyester elyaf dolgular daha bütünlüklü durduğu için genellikle daha seyrek sırımayla yetinilebilir. Sırıma sıklaştıkça iplik tüketimi de artar; sipariş miktarını hesaplarken bunu göz önünde bulundurun.
Elle ve makineyle yorgan dikişi
Geleneksel yorgancılar yorganı uzun yorgan iğneleriyle elde diker; bu işte kalın ve yumuşak, kumaşı kesmeyen bir iplik kullanılır. Seri üretimde ise çok iğneli kapitone makineleri aynı anda birden fazla sıra sırıma atar. Bu makinelerde her iğne ayrı bir bobinden beslendiği için büyük bobinli kiloluk iplik, bobin değiştirme sıklığını belirgin şekilde azaltır.
Dikiş neden açılır?
- İnce iplik: Yükü taşıyamayacak kadar ince iplik, özellikle çuvalda ilk taşımada kopar.
- Aşırı sıkı tansiyon: Dikiş sırasında zaten gerilen iplik, kullanımda daha çabuk kopar.
- Körelmiş iğne: Kumaşı ya da çuval dokusunu yırtar; iplik sağlam olsa bile dikiş kumaştan sökülür.
- Uzun dikiş boyu: Seyrek batışlar, yükü az sayıda ilmeğe bindirir.
Yeni bir iplik ya da kumaşla çalışmaya başlarken birkaç örnek dikip zorlayarak test etmek, bu sorunları seriye geçmeden yakalamanızı sağlar.
Sipariş
Nova kiloluk dikiş ipliğini ve kalın sonsuz elyaf iplikleri stokta tutuyoruz. Yorgan mı, çuval mı dikeceğinizi ve makinenizi yazın; uygun ipliği, gramajı ve miktarı birlikte belirleyelim.
